Wat is het hefvermogen, belasting en stabiliteit van een heftruck?

Wat is een lastdiagram en hoe lees je het?

Een lastdiagram is een overzicht dat laat zien hoeveel gewicht een heftruck veilig kan tillen onder verschillende omstandigheden. Het maximale hefvermogen wordt niet alleen bepaald door het gewicht, maar ook door de hefhoogte en het lastzwaartepunt. In een lastdiagram zie je vaak een grafiek of tabel waarbij de capaciteit afneemt naarmate je hoger tilt of het zwaartepunt verder naar voren ligt. Dat betekent dat een heftruck die op papier 2.500 kg kan tillen, dit niet op elke hoogte of situatie daadwerkelijk haalt.

Het lezen van een lastdiagram begint bij het bepalen van drie factoren: het gewicht van de last, de hefhoogte en het lastzwaartepunt (bijvoorbeeld de lengte van een pallet). Vervolgens zoek je in het diagram de combinatie van deze waarden op. Vaak wordt dit weergegeven met een aflopende lijn of meerdere curves. Hoe hoger je tilt of hoe verder het zwaartepunt naar voren ligt, hoe lager de maximale capaciteit wordt. Hieronder zie je een lastdiagram met daarbij de waardes en handvatten om het beter te begrijpen.

Hoe lees je een lastdiagram stap voor stap

Een lastdiagram kan in eerste instantie technisch lijken, maar met een paar vaste stappen krijg je snel inzicht in wat een heftruck daadwerkelijk kan tillen. Door systematisch te kijken naar gewicht, lastzwaartepunt en hefhoogte voorkom je dat je over de veilige capaciteit heen gaat.

Een praktisch voorbeeld van een lastdiagram

Stel, je wilt een last van 1.600 kg heffen met een pallet van 1.200 mm diep. Het lastzwaartepunt ligt dan rond de 600 mm. In het lastdiagram begin je onderaan bij de horizontale as en zoek je de 600 mm op. Vervolgens ga je omhoog tot je de lijn van jouw heftruckcapaciteit tegenkomt. Daarna controleer je of deze waarde nog binnen de veilige grenzen valt op de gewenste hefhoogte. Hoe verder het zwaartepunt naar voren ligt of hoe hoger je tilt, hoe lager het maximale hefvermogen wordt. Het lastdiagram helpt je dus om vooraf te bepalen of je veilig kunt werken met de gekozen last.
(Bron: Wat is een lastdiagram en hoe lees je het?)

Wat is de restcapaciteit op hoogte?

De restcapaciteit op hoogte geeft aan hoeveel gewicht een heftruck veilig kan tillen op een bepaalde hefhoogte. Dit is nooit gelijk aan het maximale hefvermogen op de grond. Naarmate je hoger tilt, neemt de stabiliteit af en dus ook de capaciteit. Hoeveel je precies overhoudt, verschilt per heftruck en toepassing.

De exacte restcapaciteit lees je altijd terug in het lastdiagram van de heftruck. Hierin zie je per hefhoogte en lastzwaartepunt hoeveel kilo je nog mag heffen. Dat maakt het een onmisbaar hulpmiddel in de praktijk.

Gebruik je een voorzetapparaat, zoals een klem of rotator? Dan neemt de restcapaciteit verder af. Dit komt door extra gewicht en een groter lastzwaartepunt. Dit effect wordt vaak aangeduid als dikteverlies: de truck verliest capaciteit door de extra afstand en massa aan de voorzijde.

Kort samengevat: hoe hoger je werkt en hoe verder de last van de vork ligt, hoe lager je restcapaciteit wordt. Daarom is het belangrijk om altijd vooraf het lastdiagram te checken voor jouw specifieke situatie.

Wat is een lastzwaartepunt?

We hebben het lastzwaartepunt eerder al kort aangestipt in een voorbeeld, maar dit is een belangrijk onderdeel dat we het hier iets uitgebreider uitleggen. Het lastzwaartepunt bepaalt namelijk direct hoeveel een heftruck veilig kan tillen en speelt een grote rol in het lastdiagram.

Het lastzwaartepunt is de afstand van het gewicht ten opzichte van de vorken. Concreet betekent dit:

• Het lastzwaartepunt wordt gemeten vanaf de hiel van de vork tot het midden van de lastdrager
• Hoe verder het gewicht naar voren ligt, hoe groter het lastzwaartepunt en hoe lager de capaciteit
• Het gewicht moet zo gelijk mogelijk verdeeld zijn over de pallet om stabiliteit te behouden
• Ongelijke verdeling kan zorgen voor kantelen of verlies van controle tijdens het heffen
• Voorzetapparatuur of afwijkende ladingen verschuiven het lastzwaartepunt naar voren

Een goed begrip van het lastzwaartepunt helpt je om veiliger te werken en voorkomt dat je de heftruck overbelast zonder dat je het direct doorhebt.

Wat is het werkelijke hefvermogen van een heftruck?

Een vraag die we vaak krijgen: wat kan een heftruck nu echt tillen in de praktijk? Het korte antwoord is simpel: het werkelijke hefvermogen lees je altijd af in het lastdiagram en is afhankelijk van de situatie.

Het maximale hefvermogen, bijvoorbeeld 2.000 kg, geldt namelijk alleen onder ideale omstandigheden. Denk aan een lage hefhoogte en een standaard lastzwaartepunt. Zodra je hoger gaat tillen of de last verder naar voren ligt, neemt dit vermogen af.

Een heftruck die 2.000 kilogram kan tillen, betekent dus niet dat dit ook mogelijk is op 7 meter hoogte. In veel gevallen ligt de capaciteit dan aanzienlijk lager. Het werkelijke hefvermogen verschilt per combinatie van hefhoogte, lastzwaartepunt en eventuele voorzetapparatuur.

Daarom geldt altijd: vertrouw niet op het maximale getal op de truck, maar kijk naar het lastdiagram voor de daadwerkelijke inzet in jouw situatie.