Gangpadbreedte in je magazijn: welke heftruck past er nog in?

Waarom gangpadbreedte je duurste ontwerpkeuze is

Gangpadbreedte lijkt een detail op een plattegrond. In werkelijkheid bepaalt het hoeveel je in je pand kwijt kunt en hoe snel je mensen werken.

Reken het eens door voor je eigen situatie. Elke halve meter die je extra aan een gangpad geeft, ben je kwijt over de volle lengte van dat gangpad. In een magazijn met tien gangpaden van veertig meter praat je dan over tweehonderd vierkante meter vloer die niet naar opslag gaat. Dat is ruimte waar je huur over betaalt en waar geen pallet in staat.

De verleiding is dus om je gangpaden zo smal mogelijk te maken. Maar dat werkt twee kanten op. Te krap en je chauffeurs moeten steken om een pallet recht voor de stelling te krijgen. Dat kost tijd bij elke handeling, en het levert aanrijdschade op aan stellingen, vorken en lastdragers. Die schade zie je vaak pas terug bij de jaarlijkse keuring, als een stellingstaander of een hefmast wordt afgekeurd.

Je kiest niet één ding, je kiest drie dingen tegelijk

De denkfout die we het vaakst tegenkomen: eerst de stellingen bestellen, dan pas nadenken over de truck. Of andersom, een truck overnemen en er een indeling omheen puzzelen.

Gangpadbreedte, stellingtype en machine zijn één beslissing. Kies je voor smallere gangpaden, dan kies je automatisch voor een ander type truck, en meestal ook voor een andere stellingconfiguratie en hefhoogte. Ga je voor brede gangpaden met een standaard contragewichtheftruck, dan lever je palletplaatsen in maar houd je flexibiliteit: diezelfde truck kan ook buiten rijden en een vrachtwagen lossen. Er is dus geen goed antwoord, alleen een antwoord dat past bij hoeveel ruimte je hebt, hoe hoog je wilt stapelen en hoeveel je per dag verplaatst.

Hoe bereken je de benodigde gangpadbreedte?

Het goede nieuws: je hoeft dit niet zelf te bedenken. Er bestaat een vaste rekenmethode. Dat is de richtlijn waarop vrijwel elk typeblad van elke fabrikant is gebaseerd. Pak je de specificaties van een machine erbij, dan zijn de waarden die je nodig hebt al volgens die methode berekend.

De formule

De werkgangbreedte, op typebladen aangeduid als Ast, is opgebouwd uit drie delen:

• De draaicirkel van de machine. Hoeveel ruimte de truck nodig heeft om negentig graden in te draaien
• De uitstekende last. De afstand van het draaipunt tot de voorkant van de vorken, plus de lengte van de pallet die je vervoert
• De veiligheidsafstand. De marge die je overhoudt tussen machine en stelling

Die drie bij elkaar opgeteld is de minimale breedte waarin je met een last van negentig graden kunt indraaien en neerzetten. Staat er op het typeblad een Ast-waarde vermeld, dan geldt die voor een standaard europallet. Werk je met afwijkende lastmaten, dan moet je opnieuw rekenen.

Meet je werkelijke breedte, niet je tekening

Het getal op je plattegrond is de afstand tussen de stellingen zoals ze bedoeld waren. De ruimte die je machine daadwerkelijk overhoudt is bijna altijd kleiner. Loop je magazijn eens door en kijk naar:

• Stellingbeschermers en aanrijdbeveiliging aan de voet van de staanders
• Pallets die een paar centimeter uit de stelling steken
• Voetpaden die langs of door een gangpad lopen
• Kolommen die midden in een gang staan
• Afvalcontainers, laadstations en pompwagens die er tijdelijk staan en nooit meer weggaan

Meet op het smalste punt, niet op het ruimste. En gebruik je verschillende typen trucks in hetzelfde gangpad, dan is de machine met de grootste draaicirkel bepalend. Een vierwielheftruck heeft meer draairuimte nodig dan een driewieler, dus wie later van model wisselt, moet de maten opnieuw controleren. Bij Beekmans Heftrucks kijken wij graag met je mee en komen met passend advies hierover. 

Welke machine past bij welke gangpadbreedte?

Er is geen machine die het beste is. Er is alleen een machine die past bij de ruimte die je hebt en bij wat je ermee moet doen. Grofweg geldt: hoe smaller je gangpad, hoe meer je inlevert op flexibiliteit en hoe meer je wint aan opslagcapaciteit. Van breed naar smal ziet die reeks er zo uit:

• Heftruck vier wielen. Vraagt de meeste ruimte om te draaien, maar is ook de enige in dit rijtje die naar buiten kan, een vrachtwagen kan lossen en over een oneffen terrein rijdt. Kies je hiervoor, dan betaal je in gangpadbreedte voor inzetbaarheid.
• Heftruck drie wielen. Zelfde principe, maar met een kleinere draaicirkel omdat de achteras uit één punt draait. Levert je bij gelijke stellingen al snel een smaller gangpad op, met als kanttekening dat je iets inlevert op stabiliteit bij hogere hefhoogtes.
• Reachtruck. De mast schuift naar voren in plaats van dat de hele machine de last vooruit draagt. Daardoor blijft de truck zelf compact en kun je fors smaller bouwen, én hoger stapelen. In ruil daarvoor is het een binnenmachine die een vlakke vloer nodig heeft.
• Stapelaar. Nog compacter, meeloopuitvoering of met platform. Prima voor lagere stellingen en lichtere lasten, en een logische keuze als je niet de hele dag door stapelt maar wel regelmatig iets omhoog moet.
• Palletwagen, elektrisch. Vraagt de minste ruimte, maar tilt alleen op vloerniveau. Voor horizontaal transport over langere afstanden en voor het laden en lossen aan het perron is dit de efficiëntste machine die er is.

Zit je ergens tussen twee opties in, kijk dan naar je zwaarste handeling in plaats van je gemiddelde. Een machine die negentig procent van je werk aankan maar de laatste tien procent niet, kost je uiteindelijk meer dan de ruimte die je ermee uitspaart. En houd er rekening mee dat orderpicken een eigen verhaal is: daarvoor heb je meestal een aparte machine nodig naast je stapelmachine, zoals een orderpicktruck.

Waar het in de praktijk misgaat

Op papier klopt een indeling bijna altijd. De problemen ontstaan pas als er mensen, tijdsdruk en spullen bij komen. Dit zijn de vier dingen die we het vaakst terugzien.

Er staat iets in de gang dat er niet hoort

Een laadstation dat “tijdelijk” bij de kopse kant staat. Een stapel lege pallets. Een afvalcontainer. Een pompwagen die niemand terugzet. Stuk voor stuk logisch op het moment zelf, en samen halen ze je berekende gangpadbreedte onderuit. Wijs vaste plekken aan voor dit soort zaken en markeer ze op de vloer, anders schuift het vanzelf de gang in.

Voetgangers en machines delen dezelfde ruimte

Dit is het grootste risico in het hele verhaal. Een gangpad dat precies breed genoeg is voor je reachtruck, is te smal op het moment dat er iemand naast loopt. Het Arboportaal noemt magazijnwerk expliciet als situatie met aanrijdgevaar, waarbij veiligheidsmaatregelen onder alle omstandigheden nodig zijn.

Praktisch betekent dat: scheid je looproutes fysiek van je rijroutes waar het kan, en reken de ruimte voor die looproutes apart, niet als onderdeel van je gangpad. Bij kruisingen en onoverzichtelijke bochten helpen spiegels en waarschuwingslichten. Ga je toch met beide door één gang, dan moet je gangpadbreedte daarop berekend zijn en niet alleen op de machine.

De chauffeur wisselt, de maatvoering niet

Een ervaren chauffeur draait je krapste gang met gemak in. Een uitzendkracht in week één doet dat niet. Reken daarom met de ruimere veiligheidsmarge en niet met de theoretische minimumwaarde van het typeblad. Het scheelt je schade en het scheelt je discussie.

Schade stapelt zich op zonder dat iemand het merkt

Een te krap gangpad levert zelden één grote klap op. Het levert tientallen kleine aanrijdingen op tegen stellingstaanders en vorkpunten. Die zie je niet, want de stelling blijft staan en de truck blijft rijden. Tot het moment dat een staander wordt afgekeurd of een hefmast speling vertoont. Loop daarom bij je periodieke controle ook de onderkant van je staanders na. Meer hierover lees je in onze blog over de heftruckkeuring.

Laat je adviseren

Twijfel je of jouw intern transportmaterieel volgens de juiste onderhoudsinterval wordt onderhouden? Bij Beekmans Heftrucks denken we graag met je mee. We adviseren je over onderhoud, revisie en de optimale inzet van jouw machines, zodat je veilig en efficiënt kunt blijven werken.

Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies of een onderhoudsafspraak.